Telegram каналимизга аъзо бўлинг
Янгиликлар

Суд татарлар тарихига оид китобни экстремистик деб ҳукм чиқарди

2065

Татаристон Олий суди "Татарларнинг яширилган тарихи" китобини экстремистик деб тан олди. Асар 1993 йилда Татаристон Ёзувчилар уюшмаси Набережние Челни бўлимининг раиси Вахит Имамов томонидан ёзилган ва 12 тилга таржима қилинган.

"Яширилган тарих" бўйича тергов ўтган йилнинг кузида республика прокурорининг ўринбосари томонидан бошланган. Суд мажлиси экспертиза ўтказилгани, бу китоб материалларини диний ёки миллатлараро адоватни қўзғатувчи таъсир кўрсатувчи экстремистик деб тан олинганини маълум қилган. Суд, шунингдек, китобда Татаристонни Россиядан ажратиб олишга даъватларни аниқлади. Китобнинг ўзи Интернетда очиқ фойдаланишда турибди.

Китобнинг ўзида таъкидланишича, у Қозон хонлиги ағдарилганидан кейин "16-18-асрларда татар халқининг миллий озодлик кураши" ҳақидаги ҳужжатли манбаларга асосланган.

Аввалроқ, Имомов журналистларга унинг ишига қўйилган норозиликлар китобда "Россия зулми", "мустамлакачилар", "жазоловчилар" каби ибораларнинг ишлатиши билан боғлиқлигини айтган.

Китоб 12 тилга таржима қилинган. Қозоғистонда 55 минг нусхада босилиб чиққан. 

Имамов китоб муқаддимасида татар халқи "ўз тарихининг ярмини ҳам билмайди" сўзлари билан бошлайдилар. Бунинг сабаби шундаки, мактаблар ва университетлар учун мўлжалланган дарсликларда татарлар ҳақида деярли ҳеч нарса айтилмайди ва агар татарларнинг исми тилга олинса, бу ҳар доим фақат ҳақоратли контекстда бўлади, деб ёзади у.

"Қозоннинг босиб олиниши шафқатсизлик билан амалга оширилди. Хонликнинг қулаши билан кучли исён кўтарилди".

Вахит Имамов татар халқининг миллий озодлик кураши ҳақидаги 1552 йилдаги воқеалар - Қозонни рус подшоси Иван Грозний томонидан босиб олиниши билан бошлайди. Машҳур тарихчи Михаил Худяков асарларига суянган муаллиф босқинчилар ҳаракатларидаги ҳаддан ташқари шафқатсизлик ҳақида гапиради. 

"Бу улкан шаҳарнинг барча эркак аҳолиси қириб ташланди. Эркаклардан фақат битта Ёдгорхон тирик қолди ... Кўп аёллар ўлдирилди ... Аёлларга уларга шафқатсиз муносабатда бўлишди: подшоҳ уларни ўз аскарлари ихтиёрига берди".

1681 йилда мажбурий чўқинтириш тўғрисида фармон чиқарилди. Бунга жавобан Қозон, Мензелинск, Уфа, Кунгур ва бошқа минтақаларни қамраб олган кучли қўзғолонлар кўтарилди. Қўзғолончилар ҳужумини Сеит Ягофаров бошқарган. 1682 йил июн ойи бошида исёнчилар ҳукумат кучлари билан очиқ тўқнашувларга киришдилар. Жангда Сеит ярадор бўлди, исёнчилар кўп йўқотишларга дуч келишди, аммо шунга қарамай, жазоловчи отрядлар чекинишга мажбур бўлишди.

УЛАШИНГ:

Теглар:

Мавзуга доир:

Татаристондаги савдо марказларида намозхоналар очилади

199 11:45 17.11.2020

Татаристонда онлайн-мадраса иш бошлайди

293 16:25 13.11.2020

Татаристонда турк футболчиси қурдирган масжид очилди

837 10:30 02.10.2020

Татаристон масжидларида ислом асослари бўйича курслар бошланяпти

259 09:00 23.09.2020

Татаристон муфтийси коллежда ҳижобнинг тақиқланишига қарши чиқди

1690 09:00 25.07.2020
« Орқага