Ислом

«Улашиш» одоби

650

Ислом барча замон ва маконларга мос тушадиган мукаммал диндир. Шунинг учун биз бугунги кундаги замонавий мавзуларда ҳам бемалол сўз юрита оламиз. Масалан, интернетни олиб қарайдиган бўлсак, Ислом келгандан қарийб 14 аср ўтиб, кашф қилинган. Шунга қарамай, бугунги Ислом уламолари интернетдан фойдаланиш одобини баён қилиб беради.

Интернетнинг имкониятлари жуда кенг бўлгани сабабли унинг бир имконияти – «улашиш» ҳақида қисқача сўз юритмоқчимиз. Демак, маълумот улашиш одоби қуйидагилардир:

1. Улашиладиган маълумот гуноҳ-маъсиятга сабаб бўлмасин. Шариатда ман қилинган нарса бўлмасин. Масалан, беҳаё сурат ва шу кабилар.

2.  Улашиладиган маълумот манфаатли бўлсин. Бефойда нарсаларни улашиб бировнинг умрини, зеҳнини зое қилмаслик керак. Улашиш осон экан деб бўлар-бўлмас нарсаларни улашавериш улашувчининг ҳам, қабул қилувчининг ҳам вақтини исроф қилади.

3. Улашиладиган маълумот бировнинг шахсий маълумоти, сир сақланган маълумот бўлмаслиги лозим.

4. Улашиладиган маълумотни кўпчиликка кўринадиган оммавий сайт ёки ижтимоий тармоқдан олганда манбани кўрсатган ҳолда рухсат сўрамай улашиш мумкин. Ўзаро суҳбатдаги гап-сўз, маълумот бўлса, фақатгина рухсат сўраб улашиш мумкин. Шу ўринда айтиб ўтиш керак, баъзилар оммавий маълумотни улашиш учун ҳам рухсат сўраб туради, аслида бу ортиқча такаллуфдир. Оммавий эканининг ўзи тарқатишга рухсат деганидир. Фақат улашганда муаллиф ва манбани кўрсатиш лозим бўлади.

5. Маълумот улашувчи киши маълумот қабул қилувчи кишининг савиясига мос маълумотни улашиши лозим. Кимгадир аҳамиятсиз бўлган маълумотни юбориб, уни безовта қилиш керак эмас ёки биров тушунмайдиган маълумотни юбориб, ноқулай вазиятни юзага келтирмаслик керак. Ҳазрати Алий розияллоҳу анҳу: «Одамларга ўзлари тушунадиган тилда гапиринглар», – деганлар.

6. Маълумот улашиш учун қулай вақтни танлай билиш керак. Дуч келган вақтда бировга маълумот юбориш уни оғринтириб қўйиши, безовта қилиши мумкин. Дам олаётган вақт, намоз вақти ва шунга ўхшаш қўнғироқ қилиш ноқулай бўлган вақтда маълумот улашишдан ҳам тийилиш керак. Шунингдек, группа каби кўпчилик аъзо бўлган жойда кишилар суҳбатлашаётганда маълумот юбориб суҳбатга халақит қилинмайди. Бу худди ҳаётда ўзаро суҳбатлашаётган кишилар орасига суқилиб, гапни бўлиш каби беодоблик ҳисобланади. Шунинг учун бунга эътиборли бўлишимиз керак.

Ғиёсиддин Юсуф

УЛАШИНГ:

Теглар:

Мавзуга доир:

Канада мусулмонлари динга қарши қонундан норози

526 14:20 21.01.2020

Кўчани тозалаш қанчалик савоб?

290 14:00 21.01.2020

Ўртача умматмиз...

249 12:20 21.01.2020

Санкт-Петербургда Ислом маданияти музейи нега керак?

429 11:20 21.01.2020

«Мен қандай мусулмон бўлдим...» Ёхуд Муҳаммад Али қачон йиғлаган?

1634 08:00 20.01.2020

Инсон сураси тафсири

666 07:00 19.01.2020
« Орқага